Cemal Ünlü

Nazmi Sesalan

İkinci Dünya Savaşı yılları Türk plakçılığı için kolay yıllar olmadı. Ham madde darlığının yanı sıra radyo yayınlarının giderek yaygınlaşması plak üreticilerini yeni arayışlara yöneltti. Yaklaşık 40 yıldır şarkı, gazel, saz eseri, taksim gibi Osmanlı-Türk musikisi kaynakları kayıtlarda kullanılıyordu. Neredeyse yapılmadık şey kalmamıştı. Savaş yıllarını radyo başında geçiren Türk halkı ulusal değerlere yönelmiş, Yurttan Sesler programlarında çalınıp okunan halk musikisi yükselişe geçmişti. Türk kayıt tarihinin geçirdiği önemli değişimlerden biri bu nedenlerle gündeme gelmişti.

Odeon firması uzun yıllardır yanlarında çalışan Nazmi Sesalan’ı Orta Anadolu’ya gönderdi. Nevşehir, Ürgüp civarının zengin folklor birikimini yerinde araştırıp gözleyen Sesalan; başta Ürgüplü Refik Başaran ve Avanoslu Selâhattin olmak üzere pek çok ‘mahalli’ sanatçının keşfedilmesinde, İstanbul’a getirilip plak kayıtları yapmalarında önemli rol oynadı. Nazmi Sesalan esasen halk müziği araştırmacılarının dikkatinden kaçmış biridir. Oysa bu musiki türünün yaygınlaşmasında ve daha da önemlisi bugün arşivleri, repertuarları oluşturan kayıtların gerçekleşmesinde pay sahibidir.

Nazmi Sesalan’ı firmanın kurucusu Jak Grünberg koruma altına almıştır. Sesalan, Sirkeci piyasasında sırtında oraya buraya eşya taşıdığında çocuk yaştadır. Ayağında doğru dürüst bir pabuç bile yoktur, ayakları çıplaktır. Jak Grünberg, Nazmi’nin Odeon’da çalışmasını sağlamıştır. Nazmi kısa zamanda daktilo öğrenir, diğer büro işlerinde Jak Grünberg’e yardımcı olmaya başlar. Plakçılık işinin inceliklerini öğrenmesinde istek ve sabrı önemli bir etken olur. Artık çalıştığı yere gönülden bağlanmıştır. Öyle ki; yasa çıktığında Nazmi kendisine soyadı olarak ‘Odeon’ sözcüğünü uygun görmüştür. Jak Grünberg’in kendisini bunun kolay gerçekleşemeyecek bir istek olduğu konusunda ikna etmesi kolay olmaz. Nazmi. gönülsüzce Odeon’dan vazgeçerek “Sesalan” soyadını tescil ettirip, kaydeder.

Sonraki yıllarda Nazmi Sesalan, Odeon adına sanatçılarla bağlantı kurmak, anlaşma yapmak, yeni yeni sanatçılar keşfetmek gibi görevleri üstlenmiş ve savaş yıllarında da halk müziğine yaptığı önemli katkılarla Türk kayıt tarihindeki yerini almıştır. Cemal Ünlü .

Paylaş:

Önceki Yazı

Natür-Mort

Açık Radyo
Evet, söylemeye dilimiz varmıyor. Biyosferin bize gittikçe yüksek sesle fısıldadığı mesaja kulak tıkamayı tercih ediyoruz. Gördüğümüz zaman da başımızı çevirmeyi,…
Devamını Oku

Sonraki Yazı

İlgili İçerikler

Melodi

Ülkü Erakalın
Aklıma bir anı geldi… Biliyorsun benim bir gazetecilik dönemim de var. Allah rahmet eylesin, son yıllarında Belgin Doruk’a ropörtaja gittim,…
Devamını Oku

Ermeni Konferansı

Avi Hallgua
‘İmparatorluğun Son Döneminde Osmanlı Ermenileri:Bilimsel Sorumluluk ve Demokrasi Sorunları’ başlıklı konferans, nam-ı diğer ‘Ermeni Konferansı’ uzun bir ‘muharebenin’ ardından Bilgi…
Devamını Oku

Es

Mustafa Aslantunalı
Canlı Yayında Akşamın alacasında ya da sabahın köründe, canlı yayının göbeğinde, tam da çok önemli bir şey söyleyecekken, fazla sigaradan…
Devamını Oku

Kusurlu Ses

Oda Projesi
Gündelik yaşam içinde, kaldırımda, yer seviyesindeki seslerin duyumu ve yayımı sırasındaki işitsel kalitenin göreceli olarak ‘bozulması’. Kulağa yüzlerce filtre içinden…
Devamını Oku