Küreselleşme (Erika Örneği)

Erika tankeri 1975’te Japonya’da inşa edildi. 37.000 tonluk tanker, aynı tersanede yapılan yedi kardeşiyle birlikte, benzer büyüklükteki teknelerden yüzde 10 daha az çelik içermesine rağmen, görece ucuzluğu yüzünden gemicilik şirketlerinde çok popüler oldu. Gittikçe yaşlanan, ucuzluğu dolayısıyla bakım ve onarımı da asgaride tutulan Erika, 20 yüzyılın sonlarında Fransa’nın Dunkerque limanından İtalya’nın Livorno limanına doğru 20 bin ton ağır fuel oil yüküyle yola çıktı. Modern ve güvenli bir tankerin yarı fiyatına çalışıyordu. Son varış limanına asla ulaşamadı. Biskay körfezinde kuvvetli bir fırtınaya yakalandı, 12 Aralık 1999 tarihinde kırıldı ve battı. Binlerce ton petrol denize aktı, deniz canlıları mahvoldu, Brötanya kıyıları petrole bulandı ve bunun Fransa’nın gelmiş geçmiş en büyük çevre felaketi olduğu saptandı.

İngiltere’de ikamet eden bir İtalyana ait olan, iki Liberya şirketinin denetiminde bulunan, Malta bandırasıyla sefer yapan, kaptan ve mürettebatı Hindistan pasaportu taşıyan, Bahama Adaları’nda kayıtlı bir gemicilik şirketi tarafından Fransız Total petrol şirketi adına işletme kontratosu (charter) bulunan, Nordik bir ad taşıyan Japon yapımı tankerin adıyla anılan bu facianın davası 2007 yılı başlarında Fransa’da görülmeye başladı.

Fransız devleti, kıyı yerel yönetimleri ve 50’den fazla kişi; turizm, balıkçılık, çevrenin temizlenmesi vb. konularında dava açtı. Dava, uluslararası deniz ticaretinin küreselleşmesinin bir örneği olarak gösteriliyor.

Aralarında Fransız Total ve onun iki iştiraki, Erika’nın Londra’da mukim İtalyan sahibi Giuseppe Savarese, İtalyan işletme şirketi Panaship ve onun yüzde ellişer ortağı olan Pollara ve Vitiello aileleri, İtalyan sigorta şirketi Rina, Hintli Kaptan Karun Mathur ve dört Fransız güvenlik sorumlusunun da bulunduğu 15 birey ve şirket hakkında ceza davası açıldı. Total şirketi de, kendi güvenlik şartnamesine uymadığı ve risk bulunduğunu bildiği halde sefere izin vermekle suçlandı. Tüm sanıklar tüm suçlamaları reddetti. Dava devam ediyor.¹ (Bkz; Elipsoidleşme, Küreselleşme)

Der, Adem Örmar.